Տնտեսական ակտիվությունն աճում է, սակայն արտաքին առևտրում պահպանվում է անկումը

Ըստ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի կողմից թողարկված տվյալների՝ 2026 թվականի մայիսի տնտեսական ցուցանիշները ցույց են տալիս, որ տնտեսությունը շարունակում է պահպանել աճի միտումը, թեև առանձին ոլորտներում արձանագրվում են տարբեր ուղղվածության զարգացումներ։

Տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ աճել է 11.7%-ով, իսկ նախորդ ամսվա համեմատ՝ 9.9%-ով, ինչը վկայում է տնտեսական գործընթացների շարունակական աշխուժացման մասին։ Աճի հիմնական շարժիչներից մեկը շարունակում է մնալ շինարարությունը։ Ոլորտում կատարված աշխատանքների ծավալը կազմել է 62.7 մլրդ դրամ՝ նախորդ տարվա մայիսի համեմատ ավելանալով 27.1%-ով։ Միաժամանակ, նախորդ ամսվա նկատմամբ նույնպես գրանցվել է 27.2% աճ, ինչը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես ենթակառուցվածքային ծրագրերի ակտիվացմամբ, այնպես էլ բնակարանաշինության և մասնավոր ներդրումների շարունակական ընդլայնմամբ։ Դրական զարգացումներ են արձանագրվել նաև ծառայությունների ոլորտում։

Առևտուրը չներառող ծառայությունների ծավալը կազմել է 391.3 մլրդ դրամ՝ տարեկան կտրվածքով աճելով 14.7%-ով, իսկ ամսական՝ 6.9%-ով։ Սա վկայում է, որ տնտեսության ծառայությունների հատվածը շարունակում է մնալ աճի կարևոր աղբյուրներից մեկը։ Արդյունաբերության ոլորտում ևս պահպանվել է դրական դինամիկան։ Արդյունաբերական արտադրանքի ծավալը հասել է 263 մլրդ դրամի՝ տարեկան աճելով 9.5%-ով, իսկ նախորդ ամսվա համեմատ՝ 1.2%-ով։ Թեև աճի տեմպերը համեմատաբար չափավոր են, սկայն դրանք շարունակում են նպաստել ընդհանուր տնտեսական ակտիվության բարձր մակարդակի պահպանմանը։ Մյուս կողմից, առևտրի ոլորտում պատկերը ավելի զուսպ է։ Առևտրաշրջանառությունը կազմել է 555.8 մլրդ դրամ՝ տարեկան կտրվածքով գրեթե չփոփոխվելով (0% աճ), իսկ նախորդ ամսվա համեմատ արձանագրվել է 1.6% նվազում։ Սա կարող է վկայել ներքին պահանջարկի որոշակի կայունացման կամ սպառողական ակտիվության դանդաղման մասին։

Վիճակագիրները փաստում են, որ արտաքին առևտրի ցուցանիշները շարունակում են մնալ տնտեսության առավել թույլ կողմերից մեկը։ Արտաքին առևտրաշրջանառությունը կազմել է 1.5 մլրդ ԱՄՆ դոլար՝ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազելով 5.3%-ով։ Առավել զգալի է արտահանման անկումը, որը կազմել է 11.5%՝ հասնելով 522.7 մլն դոլարի։ Ներմուծումը նույնպես նվազել է, սակայն ավելի մեղմ՝ 1.6%-ով՝ կազմելով 980.2 մլն դոլար։ Այս միտումները կարող են արտացոլել ինչպես արտաքին շուկաներում պահանջարկի փոփոխությունները, այնպես էլ միջազգային տնտեսական միջավայրի ազդեցությունը։ 

Գնաճը շարունակում է մնալ վերահսկելի, թեև տարեկան կտրվածքով պահպանվում է սպառողական գների աճը։ Սպառողական գների ինդեքսը կազմել է 104.2%, ինչը նշանակում է, որ մեկ տարվա ընթացքում գներն աճել են 4.2%-ով։ Միաժամանակ, նախորդ ամսվա համեմատ արձանագրվել է 0.8% նվազում, ինչը կարող է վկայել կարճաժամկետ գնային ճնշումների թուլացման մասին։ Աշխատաշուկայում նույնպես պահպանվում է դրական միտումը։ Միջին ամսական անվանական աշխատավարձը կազմել է 319,562 դրամ՝ տարեկան աճելով 10.8%-ով, իսկ նախորդ ամսվա համեմատ՝ 2%-ով։ Աշխատավարձերի շարունակական աճը նպաստում է բնակչության եկամուտների ավելացմանը, թեև դրա իրական ազդեցությունը կախված է նաև գնաճի մակարդակից։

Ընդհանուր առմամբ, ըստ վիճակագրական վերլուծության՝ մայիսի տնտեսական պատկերը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի տնտեսության աճն առավելապես պայմանավորված է շինարարության, ծառայությունների և արդյունաբերության ոլորտների դրական զարգացումներով։ Միևնույն ժամանակ, արտաքին առևտրի անկումը և արտահանման ծավալների նվազումը շարունակում են մնալ այն հիմնական մարտահրավերները, որոնք կարող են ազդել տնտեսական աճի երկարաժամկետ կայունության վրա։ Առաջիկա ամիսներին Հայաստանի տնտեսական զարգացումների գնահատման առանցքային ցուցիչներից կլինեն արտաքին պահանջարկի վերականգնումը, ներդրումային ակտիվության պահպանումը և ներքին սպառման դինամիկան։