Վաշինգտոնը և Թեհրանը կարող են քննարկել ԱՄՆ-ի հասանելիությունը Իրանի հազվագյուտ հանքանյութերին, նավթին և գազին
Երեքշաբթի օրը Ժնևում կայանալիք բանակցությունների ժամանակ Թեհրանը և Վաշինգտոնը կարող են քննարկել, որպես հնարավոր համաձայնագրի մաս, ԱՄՆ-ին Իրանի բնական պաշարներին հասանելիություն տրամադրելու հնարավորությունը որպես տնտեսական խթան՝ ԱՄՆ-ի հարձակումը կանխելու համար, հաղորդում է CNN-ը։
Հեռուստաալիքի աղբյուրների համաձայն, միջուկային համաձայնագրի հետ կապված կարող են կնքվել գործարար գործարքներ, որոնք քննարկվել են անցյալ տարի ԱՄՆ-Իրան բանակցությունների մի քանի փուլերի ընթացքում, այդ թվում՝ «ԱՄՆ-ին Իրանի նավթի, գազի և հազվագյուտ հանքանյութերի պաշարների զարգացմանը արտոնյալ հասանելիություն տրամադրելը»։
«Այս թեման, ենթադրաբար, կրկին կբարձրացվի», - ասել է CNN-ի աղբյուրներից մեկը։
Հետևաբար, նշում է հեռուստաալիքը, Իրանի կառավարությունը կարող է փորձել կանխել ԱՄՆ-ի հարձակումը տնտեսական խթանների միջոցով, և կողմերի սկզբնական կոշտ բանակցային դիրքորոշումները կարող են փոխվել։
Միևնույն ժամանակ, Պարսից ծոցի արաբական երկրները խորապես մտահոգված են, որ ԱՄՆ ռազմական գործողությունները կարող են անկայունացնել տարածաշրջանը։
Հեռուստաալիքի աղբյուրների համաձայն, նրանք լոբբինգ են անում ռազմական գործողությունների հետաձգման համար՝ դիվանագիտությանը ավելի շատ ժամանակ տալու համար։
«Բոլորը դեմ են հարվածին», - CNN-ին ասել է տարածաշրջանի դիվանագետը՝ ընդգծելով, որ Իսրայելը մնում է միակ մերձավորարևելյան երկիրը, որը կոչ է անում ԱՄՆ-ին հարձակվել Իրանի վրա։
CNN-ը նշում է, որ առաջիկա բանակցությունների ֆոնին ԱՄՆ-ն շարունակում է զգալիորեն մեծացնել իր օդային և ռազմածովային ուժերը Մերձավոր Արևելքում։
Հեռուստաալիքի աղբյուրների համաձայն՝ այդ ուժերը այնտեղ են՝ «թե՛ Թեհրանին զսպելու, թե՛ միջուկային բանակցությունների ձախողման դեպքում երկրին հարվածելու հնարավորությունն ապահովելու համար»։
Ամերիկացի պաշտոնյայի խոսքով՝ ԱՄՆ-ն նաև շարունակում է Մերձավոր Արևելքին օդային պաշտպանության համակարգեր մատակարարել, և տարածաշրջանում տեղակայված մի քանի ամերիկյան ստորաբաժանումների տեղակայման կարգադրությունը երկարաձգվել է, որոնց տեղակայման կարգադրությունները նախկինում սպասվում էր, որ կփոխարինվեն առաջիկա շաբաթներին։
Ավելին, թռիչքների հետևման տվյալների համաձայն՝ վերջին շաբաթներին ԱՄՆ-ի տասնյակ ռազմական տրանսպորտային ինքնաթիռներ ԱՄՆ-ից սարքավորումներ են հասցրել Հորդանան, Բահրեյն և Սաուդյան Արաբիա։ Ընդհանուր առմամբ, ԱՄՆ-ից տարածաշրջան է ուղարկվել ավելի քան 250 բեռնատար չվերթ, նշում է հեռուստաալիքը։
Ինչպես հաղորդվում է, ԱՄՆ-ն և Իրանը երեքշաբթի օրը Ժնևում կանցկացնեն միջուկային բանակցությունների երկրորդ փուլ։
Ամերիկյան կողմը կգլխավորի ԱՄՆ նախագահի դեսպան Սթիվ Վիտկոֆը, իսկ իրանական կողմը՝ Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին։ Օմանը հանդես է գալիս որպես միջնորդ Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև։
Իրանի և Միացյալ Նահանգների միջև բանակցությունների նախորդ փուլը տեղի է ունեցել Օմանում փետրվարի սկզբին, և կողմերը համաձայնել են շարունակել բանակցային գործընթացը։
Նույնիսկ բանակցությունների ներկայիս փուլի մեկնարկից առաջ Միացյալ Նահանգները պնդում էր լայն օրակարգի վրա, ներառյալ, մասնավորապես, Իրանի հրթիռային ծրագիրը և Թեհրանի գործողությունները Մերձավոր Արևելքում։ Սակայն, ըստ Իրանի արտաքին գործերի նախարարի, Օմանում բանակցությունները սահմանափակվել են միջուկային հարցի քննարկմամբ։ Խորհրդակցությունները տեղի են ունեցել Իրանի մոտակայքում ԱՄՆ զգալի ռազմական ներկայության ֆոնին։
Երկուշաբթի օրը Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) ռազմածովային ուժերը զորավարժություններ են սկսել Հորմուզի նեղուցում, որոնք նպատակ ունեին, մասնավորապես, ռազմական արձագանքի սցենարների ուսումնասիրություն Հորմուզի նեղուցում հնարավոր անվտանգության և ռազմական սպառնալիքների պայմաններում։
2025 թվականին, Թրամփի իշխանության վերադառնալուց հետո, Իրանը և Միացյալ Նահանգները մի շարք բանակցություններ են անցկացրել, բայց չեն կարողացել փոխզիջման գալ միջուկային հարցի շուրջ։ Դրանից հետո Միացյալ Նահանգները, Իսրայելի աջակցությամբ, մի շարք հարվածներ հասցրեց Իրանի միջուկային օբյեկտներին։ Թրամփը պնդում էր, որ դրանք ամբողջությամբ ոչնչացրել է։